Từ ngày 1/7/2026, theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi được chở trên ô tô con sẽ phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Trong đó, ghế an toàn dành cho trẻ em (Child Restraint System - CRS) được xem là giải pháp phổ biến và hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ khi xảy ra va chạm.
Tuy nhiên, việc trang bị ghế an toàn mới chỉ là bước đầu. Trên thực tế, không ít phụ huynh vẫn mắc các lỗi phổ biến như lắp ghế không đúng vị trí, cố định chưa chắc chắn hoặc cài dây đai không đúng cách. Những sai sót này có thể làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ của ghế khi xe phanh gấp hoặc xảy ra va chạm.
Dưới đây là một số lưu ý trong quá trình lắp đặt và sử dụng ghế an toàn cho trẻ em:
Chọn đúng vị trí lắp ghế
Theo quy định, vị trí được phép và phù hợp nhất để lắp ghế trẻ em là hàng ghế sau của xe. Hiện nay, hầu hết các mẫu xe hiện đại đều có bố trí sẵn móc khoá ISOFIX để cố định thiết bị an toàn vào ghế ngồi. Đây là tiêu chuẩn quốc tế với khoảng cách tâm của 2 chốt là 28cm.
Dù vị trí chính giữa được đánh giá an toàn nhất vì nằm xa các điểm va chạm bên hông. Tuy nhiên, không phải mẫu xe nào cũng được trang bị đầy đủ điểm neo ghế trẻ em ở vị trí này mà thường chỉ có sẵn 2 vị trí ở hai bên.
Điều chỉnh ghế để móc cố định vào ISOFIX
ISOFIX sử dụng các điểm neo được hàn trực tiếp vào thân xe, giúp việc lắp đặt nhanh chóng. Khi lắp ghế, phụ huynh cần điều chỉnh độ dài thanh trượt cho phù hợp với kích thước, sau đó đưa hai ngàm khóa của ghế vào đúng vị trí neo ISOFIX trên xe cho đến khi nghe tiếng "tách" hoặc đèn báo chuyển sang màu xanh theo thiết kế của từng nhà sản xuất.
Với một số loại ghế, cần cố định thêm dây neo phía trên (Top Tether) thường được cố định với tựa đầu của ghế hoặc chân chống sàn (Support Leg) nếu ghế được trang bị các bộ phận này.
Theo khuyến nghị của các nhà sản xuất, sau khi hoàn tất lắp đặt, ghế không nên dịch chuyển quá 2,5cm theo bất kỳ hướng nào khi dùng tay lắc mạnh tại vị trí chân đế.
Điều chỉnh ghế phù hợp với độ tuổi của trẻ
Thực tế, không phải mọi loại ghế đều phù hợp với mọi lứa tuổi. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra kỹ giới hạn chiều cao và cân nặng được ghi trên sản phẩm để lựa chọn đúng loại ghế phù hợp.
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, các tổ chức an toàn giao thông quốc tế khuyến nghị sử dụng ghế quay ngược chiều xe chạy. Cách bố trí này giúp bảo vệ tốt hơn vùng đầu, cổ và cột sống khi xảy ra va chạm phía trước.
Khi trẻ lớn hơn và đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng của ghế quay ngược, phụ huynh có thể chuyển sang loại ghế quay xuôi chiều xe chạy có đai an toàn tích hợp. Với các loại ghế này, cần đảm bảo đai được cài chặt vừa phải trong quá trình sử dụng trong suốt chuyến đi.
Với trẻ lớn hơn nữa, các thiết bị như ghế nâng (booster seat) sẽ giúp nâng vị trí ngồi để dây đai an toàn của xe đi qua đúng vị trí vai và hông thay vì cổ hoặc bụng.
Lắp và cố định bằng dây đai an toàn của xe
Đối với các xe không có ISOFIX hoặc ghế trẻ em hỗ trợ cả hai phương án lắp đặt, phụ huynh có thể sử dụng dây đai an toàn của xe để cố định ghế. Khi đó, cần đọc kỹ hướng dẫn đi dây của nhà sản xuất vì mỗi loại ghế có cách luồn dây khác nhau.
Dây đai phải được kéo căng tối đa và khóa chắc chắn. Sau khi hoàn tất, cần kiểm tra lại bằng cách dùng lực đẩy hoặc kéo ghế để bảo đảm ghế không bị xê dịch quá mức.
Một trong những lỗi phổ biến nhất là dây đai bị xoắn hoặc chưa được siết đủ chặt, khiến ghế có thể dịch chuyển khi phanh gấp hoặc xảy ra va chạm.
Kiểm tra lại trước mỗi chuyến đi
Ngay cả khi ghế đã được lắp đúng từ trước, phụ huynh vẫn nên kiểm tra nhanh trước mỗi hành trình.
Các điểm cần chú ý gồm khóa cài đã chốt hoàn toàn hay chưa, dây đai có bị xoắn không, ghế có bị lỏng sau thời gian sử dụng hay không và trẻ đã được cài dây đúng cách chưa.
Theo các chuyên gia an toàn, một chiếc ghế trẻ em đạt tiêu chuẩn chỉ phát huy hiệu quả bảo vệ tối đa khi được lắp đặt đúng kỹ thuật và sử dụng phù hợp với độ tuổi, cân nặng cũng như chiều cao của trẻ.
Trong bối cảnh quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô sắp có hiệu lực, việc trang bị kiến thức về lắp đặt và sử dụng ghế an toàn đúng cách là điều cần thiết đối với mỗi gia đình có trẻ nhỏ.
(Nguồn: https://vietnamnet.vn/lap-ghe-an-toan-cho-tre-em-tren-o-to-the-nao-cho-dung-2528033.html)
